|
OSMANLI İMPARATORLU’ĞUNUN TEMELİ KIRŞEHİR’DE ATILMIŞTIR
Aylık olarak yayımlanan “YESEVİ” dergisinde yer alan makalede Osmanlı
İmparatorluğunun kuruluş kararının Kırşehir’de alındığı belirtildi.
YESEVİ Dergisinin Ekim 2007 sayısında Araştırmacı-Yazar Erdoğan ASLIYÜCE
tarafından kaleme alınan makalede, Anadolu’nun Moğollar tarafından
istilası ile yaşanan tarihi olaylar ve Osmanlı Devletinin kuruluş süreci
anlatılıyor.
Tarihi vesikalara dayanarak hazırlanan makalede; Moğolların Anadolu’yu
işgali, Ahilerin Kayseri savunması ve sonrasında Anadolu’da Türk
Birliğinin yeniden kurulması için yapılan çalışmalar yer alıyor. Moğol
işgali sonrasında Ahi Evran-ı Veli’nin ev sahipliğinde Şeyh Sadrettin
Konevi, Aşıkpaşa’nın babası Muhlis Paşa, Hüsamettin Kaşi, Şeyh Edebali,
Şeyh Affan, Hacı Bektaş-ı Veli ve Kaya Şeyhi’nin Kırşehir merkezindeki
Hılla Gölü kenarında toplanarak ülkenin geleceğini görüştükleri
anlatılıyor.
Kurulacak yeni devletin dilinin Türkçe olması gibi önemli kararların
alındığı ve yapılan ikinci toplantıya Kayı Boyu Beyi Ertuğrul Gazi’nin
de katıldığı belirtilen makalede şu görüşleri yer veriliyor:
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN DOĞUŞUNA İLİŞKİN AZ BİLİNENLER
Türkler Anadolu kapılarında gözüktüklerinde Doğu Roma'nın
yani Bizans'ın Anadolu coğrafyasında yaşayan insanları Balkanlara
naklettiğini Süryani yazara şöyle anlattı:
“Türklere yenilen Rumlar bir daha onlara karşı duramadılar.
İmparator Mihael'i korku almıştı. Korkak ve kadınlaşmış müşavirlerinin
sözlerine bakarak sarayını bırakıp Türklere karşı çıkmadı.
Hıristiyanlara acıyarak adamlar gönderdi. Pont'da (Karadeniz'de) kalmış
halkın bakiyelerini (kalanlarını) topladı. Eşyalarını atlara ve
arabalara yükletip denizin ötesine (balkanlara) nakletti. Böylece
ahalisiz kalan bu yerlerde Türklerin yerleşmesine yardım etti ve bu
sebeple de herkesin tenkidine uğradı.”(1)
H.A.Gibbons,
Türklerin Anadolu’yla ilgili kaynaklarından habersiz ortaya attığı peşin
hükümlü nazariyeleriyle “göçebe Türklerin devlet teşkilatı kurmak
kabiliyetine malik olmadıkları” saçmalığını kabul edenler ede dursun.”(2)
İHANET VE
ÇÖKÜŞ
Anadolu Selçuklu Devleti, II. Gıyasettin Keyhüsrev
(1237-1246) döneminde uğradığı Kösedağ (1243) bozgunu sonrası Moğollar
Sivas, Tokat'ı teslim almış Kayseri'de Ahiler şehri, (tabiri caizse)
arslanlar gibi savunurken kuşatmanın 15. günün Kayseri İğdişbaşı'sı
(muhafızı) Ermein mühtedi (dönme) Hüsamettin Hocak Moğol ordusu komutanı
Baycu Noyan ile gizlice anlaşarak, şehrin durumu ve müdafaa taktiğini
düşmana bildirmesi sonucu Moğollar Kayseri'yi ele geçirmişlerdir.(3)
Moğollar, Kayseri'yi koruyan başta Ahiler olmak üzere şehrin
bütün erkeklerini kılıçtan geçirmiş. Çok sayıda genç kız ve kadınları
esir alıp götürürken şehri yakıp yıktılar. Kösedağ Savaşı sonrası
Anadolu Selçuklu Devleti istiklalini ve istikbalini kaybetmiştir.
HILLA'DA ALINAN KARARLAR
Hilla Gölü kenarında Ahi Evren'ın ev sahipliğinde Şeyh
Sadrettin Konevi, Baba İlyas’ın oğlu Aşıkpaşa’nın babası Muhlis Paşa,
Hüsamettin Kaşı, Şeyh Edibali, Şeyh Affan, Hacı Bektaş-ı Veli, Kaya
Şeyhi Türklüğün geleceği için toplanırlar.(4) Anadolu'nun
zenginliklerinin Moğollar tarafından yağmalanışı sonucu, baş gösteren
sıkıntılar ve ülkenin geleceğini görüşürler.
Anadolu Selçuklu Devletinin içine düştüğü kaostan
kurtulmasının mümkün olamayacağı hükmünü vermelerinden sonra ne
yapılması gerektiğinin cevabını ararlar.
1) Anadolu Selçuklu Devleti'ni yaşatabildiğimiz kadar
yaşatalım.
2) Anadolu'da Türk Birliğinin yeniden tesisi için beyler
arasında hiç kimse ile ihtilafı olmayan birisi bulunmadı.
3) Belirleyeceğimiz kişiyi serhata uç beyi olarak tayin
edilmesini ve güçlenene kadar korunmasını sağlayalım.
4) Serhat'a tayin edilecek uç beyi, hiçbir zaman diğer Türk
beyleri ile çatışmamış daha güçlü beyliğin himayesine gönderelim.
5) Kurulacak yeni uç beyliğinin resmi dili Türkçe olmalıdır.
6) Uç Beyliği, yer, yurt tutup güçlenene kadar sevgi ve
saygıdan ayrılmayacak, güçlendikten sonra küffara karşı cihat edecek.
7) Peki kim olacaktı bu uç beyi ?(5)
Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat (1219-1237)
döneminde Erzincan civarında Harzemşah Celalüddin Mengü Berdi arasında
1230'da Yassı Çemen'de yapılan savaşı Selçuklular kazanır.
“Osmanlı Beyliğini kuran Kayı Aşiretinde Alaaddin Keykubat
zamanında Ankara'nın batısındaki Karacadağ taraflarına
yerleştirilmişlerdir.(6) Karacadağ Ankara ilinin Haymana ilçesi
civarıdır. Haymana ismi de Hayme Ana'dan türemiştir.
HILLA GÖLÜ
1243 Kösedağ Savaşı sonrası Moğol hakimiyetine giren
Anadolu'yu yeniden ayağa kaldırmak isteyen Alpler-Erenler Selçuklu
Devleti'nin ve Anadolu Türk Birliğinin geleceği hakkında düşünmeye
başladılar....
1250 yılının güneşli bir mart gününde Kırşehir'de toplanmaya
karar verirler. Dönemin zenginlerinden büyük kervan sahibi ve
taccarlarından Hüsametin Kaşi'nin rehberliğinde devrin büyük bilgini
Muhiddin-i Arabi'nin eserlerinin sarihi Şeyh Sadreddin Konevi ile Kaşi
Kırşehir'de Karakurt yolu üzerinde bulunan ve birçok Kırşehirlinin dahi
bilmediği HILLA GÖLÜ kenarında gözlerden ırak buluşurlar.
Hılla gölü ki yaz kış 30 derece sıcaklıkta olmasına rağmen
içinde balıkların yaşadığı bir göldü.(2007'de küresel ısınma sebebiyle
kurumuştur.)
Uzun görüşmeler sonunda Kırşehir yakında bulunan Kayı
aşiretinin Beyi Ertuğrul Gazi'nin en uygun isim olduğuna karar
verilmesiyle haberciler yola koyuldular.
KARAR VE UYGULAMA
İkinci toplantıda Kayı Boyu beyi Ertuğrul Gazi'de katıldı.
1251 yılının bir Nevruz günü gerçekleşir, bu toplantı.
Alp-erenlerin çalışmalarını ve düşüncelerini Ertuğrul
Gazi'ye anlatırlar onun da kabul etmesinden sonra çalışmalar başlar.
Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykavus (1246-1257)'tan
alınan fermanla Ankara dolaylarındaki Kayı aşireti Söğüt ve Damaniç
bölgesine iskan edilir.
Ertuğrul Gazi'nin oğlu Osman Gazi 1258 yılında Söğüt'te
doğmuştur.1281 yılında Ertuğrul Gazi vefat edince yerine cesur, cömert
ve kerem sahibi bir Osman Gazi geçti. Kılca Hisar (1285), ikinci zaferi
(1286) Karacahisarı (1288), başarılarından sonra III. Alaaddin Keykubat
tarafından Söğüt Malikhanesine ilaveten Eskişehir ve İnönü taraflarını
verdiği ayrıca “tabl, alem ve nakkare” gönderdi.
İşte Osmanlı Cihan Devletinin kısacık doğuşu....
DİPNOTLAR
1) Turan, Osman, Selçuklular ve İslamiyet, Turan Neşriyat,
İst.1971, s.37(M.Brosset, Histoire de la Georgie traduit du Georgien, st.Petersbourg
1849, I, p.346-349.dan)
2)
Köprülü, Fuat, Osmanlı Devletinin kuruluşu, TTK, Ankara-1998,
III.baskı, s.12.
3 ) Aslıyüce, Erdoğan, Türkistan'dan Anadolu'ya
Alpler-Erenler, Yesevi Yayıncılık, İstanbul-2002, s.88.
4) Muhlis Paşa, Selçuk Sultanı Gıyasettin Mesud H.707
M.1307'de ölünce Selçuklu Devletinin ileri gelenleri toplandılar ve
Muhlis Paşa'yı Selçuklu tahtına geçirdiler. Altı ay sonra tahttan
feragat etti, kabri Bilecikte Şeyh Ebebali'nin yanındadır.
5) Aslıyüce Erdoğan, Türkistan'dan Anadolu'ya Alpler-Erenler,
Yesevi Yayınları, İstanbul-2002, s.94.vd.
6) Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, TTK,Ank.1988,
I.C., 5.Baskı, s..99.
Ayrıca a) Danişment, İsmail Hami, Osmanlı Tarihi Kronolojisi. Türkiye
Yayınevi, İstanbul-1971. C.1, s.4.
b)
Münecimbaşı Ahmet Dede, Müneccimbaşı Tarihi, Tercüman 1001 TE,
C.1,S.80.
c) Atsız, Aşıkpaşa Tarihi, 1000 TE, Nu: 23, İstanbul-197,
s.14-15
|
