KAMAN
|
Konumu |
: 39º.21’ Kuzey ,
33º.43’ Doğu |
|
Yüz ölçümü |
: 1.185 km² |
|
Nüfus |
: 60.919 |
|
Merkez |
: 27.962 |
|
Kasaba ve Köyler |
: 32.957 |
TARİHİ
1913 yılında
bucak merkezi ve Belediyelik olan Kaman, 01.09.1944 yılında Kırşehir
İline bağlı ilçe iken 20.07.1954 tarih ve 6429 sayılı kanun ile
Kırşehir İli’nin İlçe haline dönüştürülmesi nedeni ile Kaman İlçesi
de Ankara İline bağlanmıştır. Üç yıl sonra yani 01.07.1957 de
yürürlüğe giren 7001 sayılı Kanun ile tekrar İl statüsü verilen
Kırşehir İline bağlanmıştır.
Bazı kaynaklara
göre Kaman isminin Türklerin ilk dini olan Şamanizm’ den
geldiğini belirtseler de, kelime olarak düşünüldüğünde “Şaman” gök
anlamına gelir. Şaman kelimesi Türk dünyasında “Kam” şeklinde
kullanılmakta sonuna –en (an) eki olarak kullanımı söz konusu
değildi. Bununla ilgili yayınlanan eserler bu görüşü reddetmeseler
de “Kam” kelimesini –en (an) alamayacağı için değişikliğe uğrayarak
“Kaman” ismi almasını uzak bir ihtimal olarak görmektedirler. Yine
bazı kaynaklara göre ise Kaman isminin M.Ö.1200-2200 yılları
arasında Kızılırmak kavisi içerisinde yaşamış olan Etiler (Hititler)
den sonra kurulmuş olan Geomagen (Kumanlar) kaviminden geldiği
şeklindedir. Bu Türk ırkından gelen kavimin Kayseri yakınlarında
“Ova” anlamına gelen “Komana” şehrini kurdukları ve bu şehir isminin
zamanla değişikliğe uğrayarak Kaman ismini aldığı
şeklindedir.
Selçuklular
zamanında da Kaman meskun bir yerdi. Oğuzların çeşitli kolları gelip
Kaman’ın bu günkü köylerinin temelini atmışlardır. Çünkü Kaman’daki
köylerin adları incelendiğinde Oğuzlarla yakın ilişkisi olduğu
görülür. Büğüz ve Kargın Oğuzların yirmidört kolu içine giren
isimlerdendir. Yine Çağırkan isminin de Oğuzlarda bulunan oymak
adından geldiği görülür. Bazı köylerimiz bugünde hala aynı isimleri
taşımaktadır. 1071 Malazgirt Savaşından sonra Anadolu Selçuklu
Devletinin Yönetimine girmiştir.
Kaman İlçesine 8
Km. uzaklıktaki Çağırkan Kasabası sınırları içindeki Kalehöyük 1986
yılından beri Kültür Bakanlığımız ile Japonya Ortadoğu Kültür
Merkezi adına Japonlar tarafından yapılan kazılar hala devam
etmektedir. Bu kazılardan elde edilen tarihi eserlerde Kaman ve
yöresinin M.Ö 3000 yıllarına giden bir yerleşim yeri olduğu
anlaşılmaktadır.
Kaman’ın 900’lü
yıllardan itibaren yörenin Türk – İslam diyarı olarak kapılarının
açılmasıyla coğrafi ve kültür birliği yapmış bir yerleşim yeri
olarak her zaman için Kırşehir’in tarihi dokusu içerisinde yeri
vardır.
Daha sonraki
dönemlerde bu bölge Osmanlı İmparatorluğu’na geçmiştir. Heyet-i
Temsiliye Üyeleri 25 Aralık 1919 günü Atatürk ile birlikte Kaman’a
gelerek o zaman Kaman’ın ileri gelenlerinden Bektaşoğlu Ali Çavuş’un
evine misafir olur. Kamanlılara ülkenin içine düştüğü kötü durumu
anlatır ve Milli Mücadeleye destek ister, Kaman halkından yakın ilgi
ve destek alarak ertesi gün Kaman’dan ayrılır.
COĞRAFİ YAPISI
39 21kuzey enlemi
ile 33 43 doğu boylamı arasında yer alan kaman Kırşehir’in en büyük
ilçesidir. İlimizin batısında yer alan Kaman’ın yüzölçümü 1.185 km.
toplam nüfusu 60.919’dur. Toplam nüfusunun 27.962’si .ilçe
merkezinde 32.957’si ise.köylerde yaşamaktadır.Denizden 1080 m
yüksekliğinde olan Kaman Kırşehir 53 km uzaklıktadır.Adını tüm
dünyaya meşhur cevizi ile duyuran Kaman ilçemizin toplam 11
kasabası ve 41 köyü vardır.
Hirfanlı barajının kıyılarından itibaren kuzeye
doğru yükseltinin arttığı Kılıçözü dersinin kolları tarafından
derince parçalanmış engebeli bir plato geniş alanlar
kaplamaktadır.İlçede bulunan Baran Dağı 1808 m ile ilimizin
en yüksek noktamızdır.Bölgenin suları Kılıçözü Deresi tarafından
toplanmaktadır.
Kaman Depresyonıun temelini Kırşehir
Masifi oluşturmaktadır.Paleozik kütle bölgenin en yaşlı kayaç
grubudur.Kendi içinde farklı formasyonlara ayrılsada bu seri yeşil
şist amfibolit,gnayslar,mermerler ve kuvarsitlerce temsil
edilir.Kamanın birçok yerinde üst kratase yaşlı açık ve koyu yeşil
renkli mikro gabro diyabaz bazalt kalkerli tüf geniş alana
yayılmıştır.Tersiyer arazi ise tamamen sedimanter malzemeden
oluşmaktadır. Bu seri kırmızı,kahverengi, katmansız bloklu,gevşek
formasyonlarca temsil edilmektedir. Kuaterner arazi Kılıçözü Deresi
ve Hirfanlı Barajı kıyılarında uzun ince bir şerit halinde
görülmektedir.
Karasal iklim şartlarının görüldüğü kaman’da yaz
aylarında tropikal hava şartlarını egemen olduğu aylarda sıcaklıklar
yükselerek Temmuz ayında en yüksek seviyelere ulaşır.En düşük
sıcaklık ise ocak ayında ölçülmektedir.Ortalama sıcaklık 10.2 c
yıllık yağış miktarı ise 453 mm olarak
tespit edilmiştir Yağışın yıllık dağılımı incelendiği zaman en fazla
yağışın aralık ayında, en az yağış ise ağustos ayında düştüğü
görülmektedir..Kaman’da yaz ayalarında kuzeyden esen rüzgar, kış
aylarında ise kuzey ve güney yönlü rüzgarları etkin olduğu tespit
edilmiştir.
Kaman bitki örtüsü bakımından oldukça
fakirdir.Bitki örtüsünün yetersiz olmasında iklim kadar insan
faktörününde olumsuz etkisi vardır.Bu nedenle bitki örtüsü
antropojen steptir.Kavak ,söğüt ve meyve ağaçları dışında Ömerkahya
Yazıyolu , Bayındır ve Hamit köyündeki meşelikleri görmek
mümkündür..Yamaçlarda geven,çobanyastığı,sığır
kuyruğu,devedikeni,kekik,üçgül ve ayrık otu yaygındır.Aşırı otlatma
sonucu alfa otu ve püsküllü çayır yok olma noktasına kadar
gelmiştir.Son yıllarda yapılan ağaçlandırma çalışmalarından olumlu
sonuçlar alınmaya başlanmıştır.
Halkın geçim kaynağı tarım,hayvanclık ve ticarete
dayalıdır.İlçede zengin maden yataklarının işletilmeye başlanması
hirfanlı baraj tesislerindeki hareketlilik ilçeye canlılık
getirmiştir. Çağırkan kasabasındaki Japon bahçesi ,Kalehöyük kazı
alanı, Japon arkeoloji enstitüsü ve Dadaloğlu Parkı cevizi ile ün
yapan ilçeye gelen ziyaretçi sayısını artırmıştır. Ünlü şair
Dadaloğlu ömrünüğm son 15 yılını kaman’da geçirmiştir.
Kaman ince kabuklu içi dolu ve yüksek verimli
cevizi ile ün yapmıştır. İlkbahar donlarından fazla etkilenmeyen
Kaman cevizi son yıllarda yapılan tanıtımlar ile Pazar payını
artırmıştır.
EKONOMİK DURUM
İlçemizde büyük sanayi kuruluşu olmadığından halkın geçim kaynağı
%90 oranında tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. İlçenin toplam
kültür arazisi 807776 dekar olup, bunun 49510 dekarında sulu tarım
yapılmaktadır. İlçemizde tarım polikültür olup, yetiştirilen ürünler
çok çeşitlidir. Hububat, baklagil, endüstri bitkileri, yem
bitkileri, sebzeler ve meyveler olmak üzere tarımsal üretim
yapılmaktadır.
İlçemiz tarım
toprakları genelde verimli olup, hububatta verim 2003 yılı
istatistiklerine göre 200-250 kğ/da, sebzelerde 2700 kğ/da oranında
verim alınmaktadır.
Üretilen
hububatın geneli ilçede kurulu bulunan Toprak Mahsulleri Ofisi
tarafından satın alınmakta iken 2003 yılı itibariyle çoğunlukta
tüccara satıldığı gözlenmiştir. İlçemiz Toprak Mahsulleri Ofisi 1957
yılında kurulmuş olup, 2003 yılının 11. ayından itibaren Kaman Ajans
Amirliği olmuştur. TMO’nin 9.600 tonluk çelik silo, 25.000 ton
modern açık yığın ünitesi, 2000 tonluk ise çelik hangarı mevcuttur.
TMO’nin hizmet binası kendisine ait olup, yeterlidir. TMO’de 1
Müdür, 1 Eksper, 2 Memur, 1 Muhasebeci, 2 Teknisyen, 1 Şoför, 2
Bekçi olmak üzere toplam 10 personel ile hizmet vermektedir. 1 pikap
ile 1 yükleyici traktörü vardır.
İlçemizde
Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası, Şoförler ve
Otomobilciler Odası, Ziraat Odası ile Esnaf Kefalet Kooperatifi
kuruludur.
Tüketim malları
arasında manifatura, tuhafiye, inşaat malzemeleri, dayanıklı tüketim
malzemeleri, sebze ve meyve toptan ve perakende ticareti yapılır.
İlçe merkezinde
irili ufaklı toptan ve perakende ticaret yapan, İlçemizdeki Ticaret
ve Sanayi Odası Başkanlığına bağlı 1065, Esnaf ve Sanatkarlar Odası
Başkanlığına bağlı 1511 olmak üzere toplam 2576 civarında işyeri
bulunmaktadır.
Yine ilçemizde
T.C. Ziraat Bankası, T.Halk Bankası ile İş Bankası olmak üzere 3
Banka şubesi bulunmaktadır.
İDARİ YAPI
Kırşehir İline bağlı olan İlçemizde 10 kasaba, 41 köy, 45 mahalle
Muhtarlığından oluşmaktadır. İlçe merkez Belediyesinden ayrı olarak
10 kasabamızda Belediye Teşkilatı bulunmaktadır. İlçe merkezinde
Cuma, Çiftlikli, Gaffar, Hacıpınar, Orta, Sarıuşağı, Yeni, Darıözü,
Müderris Ziyarettepesi ve Bahçelievler olmak üzere 11 mahalle
vardır. Bunun dışında 4 Temmuz 1987 tarih ve 3392 sayılı kanunla
ilçe olan Akpınar Bucağı kendisine bağlı 23 köyü ile birlikte
Kaman’dan ayrılarak 13 Eylül 1988 tarihinde İlçe haline
dönüştürülmüştür.
22 Ekim 2000
tarihinde yapılan 14’ncü genel nüfus sayımına göre İlçenin toplam
nüfusu 60.919 dur. Bunun 27.962’si ilçe merkezinde, 32.957’si Kasaba
ve köylerde oturmaktadır. Konuşulan dil tamamen Türkçe’dir.
Ekonomik
koşullar sebebiyle köylerden ilçe merkezine ve Ankara, İstanbul,
Mersin gibi büyük sanayi illerine göç yaşanmaktadır. 2000 yılı nüfus
sayımına göre ilçe nüfusunda önceki yıllara göre düşme meydana
gelmiştir.
|